The Happiness Hypothesis: วิทยาศาสตร์แห่งความสุข

ความสุขคืออะไร เราจะแสวงหามันได้จากไหน ต้องทำอย่างไรถึงจะมีความสุข ?

คุณเคยถามคำถามเหล่านี้กับตัวเองไหม และเคยพบคำตอบที่น่าพึงพอใจบ้างรึเปล่า

หากคุณตอบว่าเคย แถมยังพบคำตอบที่น่าพึงพอใจ เราขอแสดงความยินดีด้วย แต่เชื่อว่ายังมีคนอีกไม่น้อยที่พยายามไขปริศนาอันยิ่งใหญ่นี้ ซึ่งนอกจากจะไม่พบคำตอบที่ดีพอแล้ว หลายครั้งยังลงเอยด้วยความทุกข์ใจยิ่งกว่าเดิมซะงั้น

โจนาธาน เฮดต์ (Jonathan Haidt) นักจิตวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนีย ผู้เขียนหนังสือเล่มนี้ ก็เจอกับปัญหานี้เหมือนกัน แต่เขาดันค้นพบว่าผู้มาก่อนกาลหลายต่อหลายคน ได้ค้นพบ ‘คำตอบที่เข้าท่า’ มาพอสมควรแล้ว แล้วเหตุใดเล่าเราจึงต้องเริ่มใหม่จากศูนย์

ด้วยเหตุที่ว่ามา สิ่งที่เขาทำจึงเป็นการลงลึกไปศึกษาคำตอบที่ดูเข้าท่าเหล่านั้น ย้อนไปตั้งแต่ภูมิปัญญาโบราณ แก่นของศาสนา แนวคิดด้านปรัชญา การทดลองเชิงจิตวิทยา (ทั้งของผู้ที่ศึกษามาก่อนหน้า และที่เขาเป็นผู้ริเริ่มขึ้นมาเอง) เรื่อยมาถึงการศึกษาวิจัยโดยใช้วิทยาศาสตร์สมัยใหม่ แล้วเอามา ‘ยำ’ ให้เราอ่านกันแบบเพลินๆ

สิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างอ่าน คือเราจะได้ประเมินตัวเองอยู่เป็นระยะว่าความสุขในแบบที่เรายึดถือนั้นคืออะไร มีรากมาจากไหน ลึกลงไปถึงการสำรวจตัวตนว่าแท้จริงแล้วเราเป็นคนยังไง ต้องการอะไรในชีวิต

หลายบทตอนอาจชวนให้กระอักกระอ่วนใจ เพราะมันชำแหละให้เห็นว่าเราไม่ได้เป็น ‘คนดี’ หรือมีเหตุมีผลอย่างที่เราคิด (ใครที่คิดว่าตัวเองเป็นคนดี ควรอ่านหนังสือเล่มนี้อย่างยิ่ง) แต่บางตอนก็อาจทำให้เกิดคำถามว่า เรากำลังใช้วิธีผิดๆ ในการไขว่คว้าหาความสุขอยู่หรือไม่

“เมื่อคอมพิวเตอร์เสีย มันซ่อมตัวเองไม่ได้ คุณต้องเปิดเครื่องออกมาแล้วทำอะไรบางอย่าง หรือนำไปให้ช่างซ่อม อุปมาเรื่องคอมพิวเตอร์นั้นครอบงำความคิดเราเสียจนบางครั้งเราคิดว่าคนคือคอมพิวเตอร์ และการบำบัดจิตคือร้านซ่อมหรือการลงโปรแกรมใหม่

“แต่คนเราไม่ใช่คอมพิวเตอร์ และปกติแล้วเราจะฟื้นตัวขึ้นมาได้เองจากเกือบทุกเรื่องที่เกิดขึ้นกับเรา ผมคิดว่าอุปมาที่ดีกว่าคือคนเราเหมือนต้นไม้

“ช่วงที่เรียนปริญญาโท ผมมีสวนเล็กๆ ที่หน้าบ้านในฟิลาเดลเฟีย ผมไม่ใช่คนสวนที่ดีนักและเดินทางบ่อยช่วงฤดูร้อน ดังนั้นบางครั้งต้นไม้ของผมก็เหี่ยวเฉาและเกือบตาย แต่สิ่งน่าทึ่งที่ผมได้เรียนรู้เกี่ยวกับต้นไม้คือ ตราบเท่าที่ไม่ได้ตายสนิท มันจะฟื้นตัวกลับมามีชีวิตและงอกงามได้อีก หากคุณสร้างเงื่อนไขให้เหมาะสม

“คุณซ่อมต้นไม้ไม่ได้ คุณทำได้เพียงมอบเงื่อนไขที่เหมาะสมให้มัน น้ำ แสงแดด และดิน จากนั้นก็รอ ต้นไม้จะทำที่เหลือเอง”

Related Books